Direct naar: Direct naar de inhoud - hoofdnavigatie - zoeken en sitemap
U bent hier:Home Onderwerpen De juridische kant
DJI voert straffen en vrijheidsbenemende maatregelen uit die door een rechter zijn opgelegd. Voordat de rechter het vonnis uitspreekt, doorloopt een verdachte van een strafbaar feit een strafproces. Daarbij zijn verschillende partijen betrokken met elk een eigen taak.
Mensen die worden verdacht van het plegen van een strafbaar feit, krijgen te maken met het Openbaar Ministerie (OM). Het OM is de enige instantie in Nederland die verdachten voor de strafrechter kan brengen. De officier van justitie van het OM klaagt een verdachte aan, spoort hem op, onderzoekt of hij schuldig is en brengt hem voor de rechter. De oproep om voor de rechter te verschijnen staat in een dagvaarding die de verdachte op zijn adres ontvangt.
Tijdens een rechtszitting onderzoekt een rechter of de verdachte een strafbaar feit heeft begaan en of er voldoende bewijs is. De rechter beschikt over een dossier met alle gegevens, verslagen van de politie en eventuele getuigen, psychiaters en deskundigen.
Een verdachte kan zich tijdens het proces laten bijstaan door een advocaat. De advocaat behartigt de belangen van een verdachte en kan voor hem procederen tijdens de rechtszitting.
Als iemand getuige was van het gepleegde strafbare feit, kan deze persoon door middel van een dagvaarding worden opgeroepen om tijdens de rechtszitting te getuigen. Aan deze oproep moet een getuige gehoor geven.
Eerst vertelt de officier van justitie waar hij de verdachte van beschuldigt. Daarna stellen de officier van justitie, de advocaat en de rechter vragen aan de verdachte en eventuele getuigen en deskundigen. De advocaat houdt vervolgens zijn pleidooi. Aan het eind mag de verdachte nog iets zeggen. Als de rechter beslist dat het om een strafbaar feit gaat, kijkt hij of er bijzondere omstandigheden zijn die invloed kunnen hebben op de hoogte van de straf of de soort straf.
De rechter doet uitspraak als hij alle partijen heeft gehoord en op basis van de gegevens in het dossier. Als de rechter bewezen acht dat de verdachte het strafbare feit heeft gepleegd volgt een veroordeling. De officier van justitie zorgt er dan voor dat de straf wordt uitgevoerd. Als het gaat om een vrijheidsbenemende straf of maatregel, zit de veroordeelde zijn straf uit in een justitiële inrichting van DJI.
Na de veroordeling door de rechter wordt de veroordeelde door de Dienst Vervoer & Ondersteuning naar een gevangenis overgebracht om zijn straf uit te zitten. Een gevangenis bevindt zich in een penitentiaire inrichting. Daar maakt ook het 'huis van bewaring' onderdeel van uit. In een huis van bewaring zitten mensen die worden verdacht van een ernstig misdrijf maar nog wachten op het vonnis van de rechter.
Een verdachte die van het huis van bewaring naar de rechtbank moet worden gebracht, wordt vervoerd in een speciale bus van de Dienst Vervoer & Ondersteuning van DJI. Na de eventuele veroordeling door de rechter wordt hij ook weer met zo'n bus naar de gevangenis overgebracht. In de bus zijn meerdere transportgeleiders aanwezig die zorgen voor het vervoer, de begeleiding en de beveiliging van een veroordeelde.
Iemand die zijn straf uitzit in de gevangenis noemen we een gedetineerde. Een gedetineerde mag in de gevangenis contact hebben met zijn advocaat. Er wordt dan een afspraak gemaakt in een aparte ruimte waar een gedetineerde ongestoord met zijn advocaat kan spreken. Bij zo'n gesprek is verder niemand aanwezig en er wordt niets afgeluisterd of opgenomen.
Iemand die in een inrichting van DJI verblijft heeft rechten, maar ook plichten. Deze rechten en plichten staan in de Penitentiaire beginselenwet.