Gedetineerden stemmen ook bij verkiezingen

We krijgen vaak de vraag of gedetineerden ook mogen stemmen bij verkiezingen als zij in de gevangenis zitten. Dat mag! Alle mensen die in een justitiële inrichting zitten en de stemgerechtigde leeftijd van 18 jaar hebben en niet zijn uitgesloten van het kiesrecht, mogen stemmen.

Stemmen
©DJI

Hoe gaat dat stemmen in zijn werk?

Hoe gedetineerden - in tijden zonder corona - kunnen stemmen, verschilt per justitiële inrichting. Er zijn inrichtingen die een besloten stemlokaal organiseren, waar alleen personeel en gedetineerden kunnen stemmen. Bij andere inrichtingen komt een stembus langs op het terrein. Het kan ook zijn dat gedetineerden alleen kunnen stemmen door het afgeven van een machtiging aan iemand in dezelfde gemeente.

Er zijn nu coronamaatregelen van kracht om het contact tussen mensen te beperken en besmetting met het virus zoveel mogelijk te voorkomen. Daarom kunnen gedetineerden bij de landelijke verkiezingen van 17 maart 2021 alleen stemmen door het afgeven van een machtiging. Gedetineerden die ouder zijn dan 70 jaar kunnen, net als stemgerechtigden in de vrije samenleving, per brief stemmen.

Stemmen tijdens verlof

Er zijn gedetineerden die recht hebben op verlof. Normaal gesproken kunnen die gedetineerden tijdens hun verlof naar een stembureau om te stemmen. Door de coronamaatregelen zijn de meeste verloven echter opgeschort. Daardoor kunnen gedetineerden nu alleen stemmen vanuit de gevangenis door middel van een volmacht. Of per brief, als de gedetineerde ouder is dan 70 jaar.

Uitzondering

Als iemand is veroordeeld tot een vrijheidsstraf van ten minste een jaar én is ontzet uit het kiesrecht, verliest hij het recht op passief en actief kiesrecht. Stemmen is dan niet mogelijk. Deze sanctie kan door de rechter worden opgelegd op grond van artikel 28.