Het in verbinding staan met je team is enorm van belang als afdelingshoofd

Verhalen uit de praktijk

Afdelingshoofd Martijn is ooit begonnen bij jeugdzorg maar heeft inmiddels 1,5 jaar geleden de overstap gemaakt naar Rijks Justitiële Jeugdinrichting Den Hey-Acker in Breda. Daar is hij verantwoordelijk voor zowel een langverblijf- als een kortverblijfafdeling. Martijn vertelt over zijn functie als afdelingshoofd waarbij we dieper inzoomen op het reilen en zeilen binnen de langverblijfafdeling.

Martijn van Dullemen
Beeld: ©DJI

Helicopterview

Het allerbelangrijkste voor mij als afdelingshoofd is om het primaire proces in goede banen te laten leiden binnen mijn teams. Dat begint vanaf het moment dat ik ’s ochtends binnenstap en stopt pas wanneer ik aan het einde van de dag weer naar huis ga. Dat managen gebeurt vanuit de helicopterview waarbij ik faciliterend ben naar mijn medewerkers. Daarbij moet je denken aan een gesprekje tijdens een bakje koffie over hoe een medewerker in zijn of haar vel zit tot jongeren die in de afzondering zitten en gehoord moeten worden. Als afdelingshoofd moet je de rust kunnen bewaren, durven te zeggen waar het op staat en ingrijpen wanneer nodig maar bovenal ook de aansluiting vinden met je teams. Het in verbinding staan is van enorm belang. Je moet het samen doen.

Gezamenlijk doel

Om de jongeren op de afdelingen zo goed mogelijk te kunnen helpen, moeten we allemaal zoveel mogelijk met de neuzen dezelfde kant op staan. Gezamenlijk toewerken naar een missie en visie en bepalen welke culturen en gedragingen willen we zien van elkaar en van de jongeren die hier verblijven. Als dat helder is, dan kun je jongeren pas echt goed helpen in hun ontwikkeling. De jongeren hierbinnen zijn enerzijds een hele gave doelgroep om mee te werken maar anderzijds ook een hele ingewikkelde doelgroep. Jongeren zijn veelal zwaar beschadigd en hebben al veel meegemaakt in hun leven voordat ze hier terechtkomen. In principe ben ik voor hen ‘maar’ een passant. Als ik samen met mijn team aan een positieve cyclus van zo’n jongen kan bijdragen dan is mijn missie al geslaagd. Het gaat niet om mij, maar het gaat erom dat ik mijn medewerkers en de jongeren faciliteer zodat de groep weer een stap heeft kunnen zetten richting buiten. En dat we de jongeren vervolgens niet meer terugzien hierbinnen.


 

Langverblijfafdeling

De dynamiek op een langverblijfafdeling is anders maar uiteindelijk is de basis hetzelfde. Op de kortverblijfafdelingen is het vaak snel en dynamisch, dus veel schakelen en multitasken. Op de langverblijfafdelingen is het veel meer vanuit een traject en de langere termijn kunnen denken. Je moet veel meer geduld hebben om echt in contact te kunnen komen met de jongeren. De jongeren op die afdeling zijn vaak wat wantrouwiger; wie ben jij wat kom je doen en je moet je eerst maar eens bewijzen. Het is daarbij belangrijk om altijd rust en kalmte uit te stralen, dan weten de jongeren wat ze aan je hebben.

 

Perspectief

Jongeren kunnen vaak antisociaal gedrag laten zien en daar moet je niet van schrikken. Je moet dus wel degelijk sterk in je schoenen staan en veel geduld hebben. Daarnaast moet je je realiseren dat de jongeren op de langverblijfafdelingen vaak een nog onduidelijk perspectief hebben wat voor deze doelgroep lastig kan zijn. Sommigen zitten er meerdere jaren waarbij het lang niet altijd duidelijk is wanneer ze nou precies vrijkomen. Een jongere die geen perspectief heeft, laat heel ander gedrag zien. Het in contact komen is daardoor echt een stuk lastiger. Is er eenmaal een perspectief, dan zie je dat er stappen in de behandeling gezet worden. Bijvoorbeeld in de vorm van gefaseerd werken en naar school gaan buiten de inrichting en verlof. Maar dan zijn we wel weer een stuk verder in het traject.

 

Veiligheid versus behandelen

Het stukje veiligheid en behandelen moet ik als afdelingshoofd continu blijven afwegen en managen. Vanzelfsprekend is veiligheid enorm belangrijk binnen een jeugdinrichting, maar de behandeling is minstens net zo belangrijk en dat moet echt goed in balans zijn. Samen met mijn duale partner van de afdeling, de gedragswetenschapper, proberen we daar de juiste beslissingen en afwegingen in te maken.

 

Relativeren

Voor mij is mijn dag geslaagd als de jongeren (op tijd) hun dagprogramma volgen, ik mijn medewerkers heb kunnen spreken en daartussen een goede koers hebben kunnen neerzetten met alle dingen die gedurende de dag zijn gebeurd. Dat we de samenwerking met elkaar hebben opgezocht én dat we plezier houden in wat we doen. Dat lukt gelukkig heel vaak, maar soms ook niet en dan moet je kunnen relativeren. Morgen is er weer een dag en overmorgen ook. Het is een hartstikke leuk en afwisselend beroep waarin je goed voor jezelf moet kunnen zorgen. Mijn directe collega’s dragen ook enorm bij aan dat stukje relativeren door inzet van humor én door te sparren en te spiegelen met elkaar. Alleen zo kun je er samen wat van maken.