Verhalen uit de praktijk

"Het is niet aan mij om te oordelen, ik ben er om deze mensen te helpen"

“Ik ben iemand die mensen wil helpen. Altijd.” Shahin is sociotherapeutisch medewerker in het Centrum voor Transculturele Psychiatrie (CTP) Veldzicht. “Acht uur per dag zet ik me in om het de patiënten op mijn afdeling zo prettig mogelijk te maken. Ik kan echt iets voor ze betekenen. En dat geeft me zoveel voldoening dat ik elke dag fluitend uit bed spring om naar mijn werk te gaan.”

Shahin is sociotherapeutisch medewerker in CTP Veldzicht in Balkbrug
Beeld: ©DJI
Shahin is sociotherapeutisch medewerker in CTP Veldzicht in Balkbrug

Complexe psychiatrie

Het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht is gespecialiseerd in complexe psychiatrie in een transculturele omgeving. Shahin: “Bij ons verblijven patiënten – vaak met een niet-Nederlandse achtergrond – met psychische stoornissen en persoonlijkheidsproblemen. Denk aan asielzoekers, vreemdelingen en patiënten die intensieve geestelijke zorg nodig hebben. Een heel diverse doelgroep die om uiteenlopende redenen bij ons terechtkomt. Het kan zijn dat de patiënt veroordeeld is voor een misdrijf, of juist wordt opgenomen op grond van de Wet verplichte ggz. Soms ook zijn patiënten hier op vrijwillige basis.”

Ernstige diefstal

Shahin werkt op de crisisafdeling waar VRIS-patiënten (vreemdelingen in strafrecht) terechtkomen. Zowel in Penitentiair Inrichting (PI) ter Apel als in CTP Veldzicht verblijven VRIS-patiënten. Dit zijn mensen van wie de verblijfsvergunning is ingetrokken, omdat ze een misdrijf hebben gepleegd. Zij moeten terug naar hun land van herkomst. Shahin: “Voor een diefstal hoef je het land niet te verlaten. Je begrijpt dus dat het om ernstige delicten gaat. Maar het is niet aan mij om te oordelen, dat heeft de rechter al gedaan. Ik ben er om deze mensen te helpen.”

In de tuin werken

De patiënten, eigenlijk dus gedetineerden met psychische problematiek, die op deze crisisafdeling komen, kampen met ernstige stoornissen. “Ons doel is om ze te stabiliseren. Dit doen we door rust en structuur te bieden of het toedienen van medicatie. Een patiënt met een psychose zit niet te wachten op allerlei prikkels. Daarom bevat het dagprogramma veel rustmomenten, waarbij we de patiënten insluiten. Maar ze volgen ook arbeidstherapie – werk in de tuin – en hebben verschillende recreatiemomenten. De patiënten zijn hier altijd maar kort. Als ze weer stabiel zijn, worden ze overgeplaatst naar een andere afdeling binnen Veldzicht of bijvoorbeeld terug naar een penitentiair psychiatrisch centrum in een PI.”

Persoonlijk begeleider

“Ik ben de tussenpersoon tussen de patiënten en onder anderen de psychiater, psycholoog, geestelijk verzorger en het afdelingshoofd. Daarnaast ben ik van twee patiënten de persoonlijk begeleider en dus het eerste aanspreekpunt. Omdat ik de hele dag op de afdeling ben, ken ik de patiënten het best. Ik lever dan ook de input voor de wekelijkse patiëntenbesprekingen, waar we samen met de behandelaren alle patiënten evalueren.”

Emotionele verhalen

Inlevingsvermogen is volgens Shahin een must in dit werk. “Alleen al vanwege de verschillende culturen. Mijn afdeling telt op dit moment tien personen afkomstig uit onder meer Congo, Eritrea, de Westelijke Sahara, Georgië, Irak, Turkije en Koerdistan. En zij hebben stuk voor stuk een verhaal. Gelukkig sta ik stevig in mijn schoenen. Want je krijgt hier heftige dingen te horen. Bijvoorbeeld over waarom ze zijn gevlucht en onder welke omstandigheden. Tja, en dan plegen ze, vaak vanwege hun psychische stoornis, een misdrijf en moeten ze terug. Hoe emotioneel deze verhalen ook zijn, je moet ze naast je neer kunnen leggen.”

Leven in een azc

Als iemand zich goed in de patiënten kan verplaatsen, is het Shahin wel. “Ik weet wat ze doormaken, want ik ben zelf op mijn vijftiende uit Iran gevlucht. Ik ben goed terechtgekomen. Maar het vluchten, alles achter moeten laten, het leven in een azc, keihard moeten vechten voor je plaats in een nieuw land – ik heb het allemaal meegemaakt. Het helpt me in dit werk. Want ik merk, als ik over mezelf vertel, dat patiënten sneller bij me komen zitten om hún verhaal te vertellen.”

Mooie momenten

“Er zijn wel eens incidenten. Maar we maken ook veel mooie dingen mee. Wat me vooral is bijgebleven, is de patiënt die kort nadat hij was binnengebracht epileptische aanvallen kreeg. Mijn collega en ik waren supersnel bij hem om te helpen. Het gebeurde een paar keer achter elkaar. ’s Avonds ging ik nog eens bij hem kijken. Hij vroeg: ‘Wat is jouw naam?’ ‘Shahin’, zei ik. En hij: ‘Als ik ooit een zoon krijg, noem ik hem Shahin.’ Dat is toch fantastisch? Het raakte me enorm. De mensen die hier verblijven, zijn vaak geen lieverdjes. Maar zoiets, daar doe ik het voor.”

Werk-privébalans

Shahin startte in 2000 bij de penitentiaire inrichting Ter Apel, waar hij zijn mbo 4-diploma tot sociaalpedagogisch medewerker haalde. Na veertien jaar bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) te hebben gewerkt, ging hij voor een baan in de zorg. ”Ook prachtig werk. Maar ik wilde naast mijn werk meer tijd aan mijn gezin besteden. Daarom koos ik opnieuw voor DJI. De werkprivé-balans bij Veldzicht is fantastisch! Wij mogen zelf onze roosters invullen en onze voorkeur qua diensten aangeven, en weten altijd drie maanden van tevoren hoe het rooster eruitziet. Verder zijn er veel opleidingsmogelijkheden. Zo volg ik nu de hbo-opleiding social work, waarmee ik straks kan doorgroeien naar de rol van sociotherapeut.”

Vacature!

Bekijk hier de vacature voor sociotherapeutisch medewerker in het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht en wie weet word jij de nieuwe collega van Shahin.