“We zijn van begin tot eind betrokken bij het zorgproces”

Verhalen uit de praktijk

Een bedankje van een patiënt omdat ze haar hart bij je kon luchten. Een zorgrelatie opbouwen met een patiënt die erg wantrouwig is. En van de huisarts akkoord krijgen op het beleid dat jij hebt voorgesteld. Dat zijn momenten waar justitieel verpleegkundigen Brigitte en Lisa veel energie uithalen. Lisa: “Vanaf het moment dat gedetineerden binnenkomen totdat ze de penitentiaire inrichting verlaten, zijn wij betrokken bij het zorgproces. Het is mooi om vooruitgang te zien en daar een aandeel in te hebben.”

Lisa en Brigitte
Beeld: ©DJI
Brigitte en Lisa zijn justitieel verpleegkundigen in de Penitentiaire Inrichting Nieuwersluis

Meer sociale problemen

Brigitte en Lisa werken in de Penitentiaire Inrichting Nieuwersluis, een gevangenis waar 246 vrouwelijke gedetineerden verblijven. “In onze inrichting zien we een andere soort problematiek dan in een mannengevangenis”, begint Brigitte haar verhaal. “Onze patiënten hebben vaker sociale problemen. Denk bijvoorbeeld aan de zorg rondom hun kinderen en de spanningen die zij hierbij voelen.” Lisa beaamt dit. “In al die onzekerheden proberen wij duidelijkheid te bieden endoor aan te geven wat ze van ons mogen verwachten.” Brigitte: “Dit doen wij zonder vooroordelen. Op deze wijze proberen wij een veilige omgeving te creëren waarin de vrouwen hun verhaal kunnen doen.”  

Eigen spreekuren draaien

De justitieel verpleegkundigen in Nieuwersluis draaien verpleegkundige spreekuren waar patiënten zich voor kunnen aanmelden. Tijdens het spreekuur kan een patiënt haar medische klachten bespreken die door de verpleegkundige zoveel mogelijk in kaart gebracht en behandeld wordt. Om met verpleegkundige termen te praten: klinisch redeneren is het belangrijkste deel van het werk. Lisa vergelijkt het met een grote legpuzzel: “Om klachten te kunnen plaatsen, verzamelt de verleegkundige zo veel mogelijk puzzelstukjes en legt deze op de juiste plaats. Brigitte: “Het is de uitdaging om tijdens een consult de juiste vragen te stellen, verbanden te leggen, oorzaken uit te sluiten en tot een verpleegkundige diagnose te komen.” Zo’n verpleegkundige diagnose is een totaalpakket van het consult dat voorgelegd wordt aan de huisarts. ‘Toegeleiding’ wordt dit binnen justitie genoemd. Een woord dat overigens niet in de Dikke Van Dale staat. Lisa licht dit verder toe: “Als we tijdens een consult denken een klacht op te kunnen lossen, dan doen we dat. We leggen dit voor aan de huisarts, want die is altijd eindverantwoordelijk. We gaan beslist niet op de stoel van de huisarts zitten.”

Eigen aandachtsgebied

Naast de verpleegkundige consulten, vinden er medische intakes plaats. Lisa legt uit wat deze intakes inhouden: “Alle dames die vanuit het politiebureau overgebracht worden of uit een andere inrichting komen, krijgen een medische intake. ‘’Tijdens deze gesprekken wordt de huidige gezondheidstoestand, en benodigde hulp in kaart gebracht.” Als justitieel verpleegkundige kom je zowel tijdens de consulten als de intakes een diversiteit aan medische klachten tegen, zeggen ze beiden. “Het interessante van ons werk is dat we hierdoor bij verschillende aandachtsgebieden betrokken zijn”, glimlacht Lisa. Ze vertelt dat de verpleegkundigen in Nieuwersluis allen eigen aandachtsgebieden hebben. Zo is de ene collega gespecialiseerd in diabetes en vasculaire ziekten, en de ander in de begeleiding van zwangere patiënten. Zelf heeft Lisa nog geen specifiek aandachtsgebied. “Hier heb ik wel ideeën over en het fijne is dat mijn collega’s hiervoor open staan.” Lisa kijkt er ook naar uit om de aangeboden opleiding tot Justitieel Verpleegkundige te volgen die aansluit op het werkveld. Naast deze opleiding worden er jaarlijks trainingen en regiobijeenkomsten georganiseerd waar verpleegkundigen aan kunnen deelnemen. Een verpleegkundige binnen DJI volgt een opleiding tot justitieel verpleegkundige en daarnaast worden er verschillende (bij) scholingen aangeboden.

Hoogste versnelling tijdens crisissituatie

“Soms worstelt een patiënt met een vraag waar tijdens een consult geen tijd voor hebben, of waar anderen haar beter kunnen ondersteunen,” zegt Lisa. “Denk aan de zin van het leven of hoe ze dit anders kunnen invullen. Om de patiënt op verschillende vlakken ondersteuning te bieden wordt er in de inrichting multidisciplinair gewerkt. We werken samen met onder andere de collega’s van geestelijke verzorging en casemanagers. Zij kunnen de patiënten bij dit soort vragen of zorgen ondersteunen en adviseren. De nadruk van het werk ligt dus niet alleen op het uitvoeren van verpleegtechnische vaardigheden. “Van ons wordt verwacht dat we inzicht hebben en een juist beoordelingsvermogen.” Lisa vult aan: “Soms is het lastig om tot de kern van een verhaal te komen. Ondanks dat we de juiste vragenstellen, luisteren en verbanden leggen. Brigitte gaat verder: “Psychische klachten leiden soms tot lichamelijke klachten en vice versa. Denk bijvoorbeeld aan hyperventilatie bij veel stress waarbij een dame écht denkt dat ze een hartaanval heeft en volledig in paniek is. Het is aan ons om –wij zijn als eerste ter plaatse- de symptomen te bekijken, metingen te beoordelen enzonodig verdere actie te ondernemen.” Ook tijdens crisissituaties geldt: de verpleegkundige diagnose wordt besproken met de huisarts. “Alleen staan we dan in de hoogste versnelling en vindt overleg met de arts binnen enkele minuten plaats.”

Veiligheid werk

Het werk binnen de gevangenismuren ervaren de verpleegkundigen als veilig. Soms tot ongeloof van vrienden en familie, lacht Lisa. "Tijdens consulten dragen we een alarmpieper en bij calamiteiten worden we begeleid door bewakers." Brigitte: "Natuurlijk komt het voor dat een gesprek dreigend aanvoelt, het is dan aan ons om de angel eruit te halen. Ik heb mijn alarmpieper nog niet hoeven te gebruiken."

Veel voldoening

“Het geeft nog steeds veel voldoending dat een huisarts op basis van ons verhaal akkoord gaat met het door ons voorgestelde beleid.” Lisa benadrukt hiermee de verantwoordelijkheid van hun werk. Brigitte knikt: “Onze patiënten hebben ook hun eigen vtaak hierin. Zij moeten, net als thuis, zelf een afspraak maken of een herhaalrecept aanvragen.” Het doel hiervan is de overstap van detentie naar huis zo klein mogelijk te maken. Brigitte: “We zien regelmatig dat patiënten, die met medische problemen binnenkomen, in goede gezondheid de inrichting verlaten. We weten dat recidive bij gezonde mensen minder voorkomt en dit istenslotte waar wij dit werk voor doen.” 

Vacature!

Bekijk hier de vacature voor justitieel verpleegkundige in de penitentiaire inrichting in Nieuwersluis en wie weet word jij de nieuwe collega van Brigitte en Lisa. Meer informatie over de functie vind je op de pagina Justitieel verpleegkundige.