Gevangenis Monologen 2 in de Rijks Justitiële Jeugdinrichtingen

In de maand november heeft de cast van Gevangenis Monologen 2 onze jeugdinrichtingen bezocht. Het is een vervolg op de succesvolle eerste editie van de Gevangenis Monologen. Het tweede deel gaat over jongere Jack. Na een mislukte roofoverval met catastrofale gevolgen gaat hij jarenlang de gevangenis in. In de Gevangenis Monologen 2 duik je in zijn verleden, de periode van detentie en het vrijlatingsproces van Jack. We spraken producent Daniël Krikke over deze indrukwekkende voorstelling, welke gebaseerd is op een waargebeurd verhaal.

Hoe is de samenwerking tussen jou en bedenker Christine Otten tot stand gekomen?
“Eigenlijk is het een heel simpel verhaal. Zes jaar geleden ben ik begonnen met het geven van schrijfcursussen bij Exodus. Dat is de grootste landelijke organisatie die met professinals en vrijwilligers opvang en begeleiding biedt aan ex-gedetineerden, gedetineerden en hun familieleden. Ik heb Christine toen ook gevraagd om cursussen te geven, wat ze erg leuk vond om te doen. Na een aantal maanden gingen we met een klein clubje rond de tafel zitten en concludeerden: dit is nog niet voorbij. We wilden meer doen met de verhalen die ons werden verteld en deze verhalen doorgeven, er mensen mee inspireren. Hoe mooi is het dat jonge mannen van rond de 30 jaar hun uiterste best doen om te reïntegreren in de samenleving? Daar ontstond het idee om een theaterstuk te maken.”

Wat is precies jouw rol hierin geweest?
“Ik zorg ervoor dat de productie goed verloopt en denk mee aan het scenario en hoe we het verhaal zo passend mogelijk kunnen overbrengen. Daarnaast koppel ik de voorstelling aan follow-up trajecten, intervisies, en preventieve trainingstrajecten. Hier ben ik inmiddels alweer vier jaar mee bezig. Het trainingsprogramma bestaat uit vier modules; mindset, positief perspectief, cognitieve sociale vaardigheden en de methodiek. Na de voorstelling koppelen we dit trainingsprogramma later ook weer terug aan de Gevangenis Monologen zelf. Op deze manier zorgen we ervoor dat het niet alleen een interessante eenmalige voorstelling is, maar dat we inhoudelijk ook nog aan de slag gaan.”

Wat maakt dit theaterstuk voor jou nou zo bijzonder?
“Het belangrijkste is dat het verhaal écht vanuit de ex-gedetineerde zelf komt. Dat is het uitgangspunt en dat staat ook centraal. Dat maakt de voorstelling rauw, eerlijk, edgy, en innovatief. We proberen het verhaal zo goed mogelijk te vertellen en daar zit het succes ook in; het is hún verhaal en gebaseerd op de werkelijkheid. Dat komt binnen en dat zie je ook.”

Met de Gevangenis Monologen geven jullie een stem aan groepen die zich in een kwetsbare positie bevinden. In dit geval (ex-)gedetineerden. Waarom juist deze groepen?
“Als wij in een bepaald stadium het toekomstperspectief van gedetineerden kunnen veranderen, dan is dat voor ons een enorme uitdaging. Tot nu toe hebben we dat alleen nog maar bij volwassenen gedaan, maar bij de jeugd is dat misschien nog wel belangrijker. Zij zijn nog jong en hebben vaak nog een hele toekomst voor zich. Als wij dan preventief kunnen helpen om een moment van bewustwording en inzicht te creëren, dan heeft dat heel veel waarde voor een behandeling. Soms zien ze dan in dat een betere toekomst echt wel mogelijk is, als je maar in jezelf gelooft en ermee aan de slag gaat. En dat geeft ons dan juist weer nieuwe energie.”

Krijg je ook wel eens kritiek op de voorstelling?
“Eigenlijk niet. Het verhaal dat wij over willen brengen is zo rauw en emotioneel beladen dat negatieve reacties uitblijven. Het is ook gebaseerd op een waargebeurd verhaal, dus het is niet mogelijk om te zeggen dat iets niet kan of nooit voorkomt. Want het is écht gebeurd. Daarnaast gaan we de dialoog met elkaar aan; hoe kan het verhaal scherper gekoppeld worden aan de doelgroep? Daar gaan we dan vervolgens weer mee aan de slag”.

Komt er nog een derde deel?
“Momenteel zijn we in samenwerking met het opleidingsinstituut DJI en het hoofdkantoor bezig om een editie te ontwikkelen die zich volledig gaat toespitsen op het hoge recidive en sociaal vangnet van een gedetineerde zoals ketenpartners. De derde editie staat hopelijk eind 2020 op planken.

Tot slot, wat is de belangrijkste boodschap die jullie met de Gevangenis Monologen 2 mee willen geven?
“Vanuit mijn rol als producent is de belangrijkste boodschap dat welke achtergrond je ook heb, wat je ook is overkomen, hoeveel problemen je ook hebt; er is altijd een weg mogelijk naar een betere toekomst. Wesley van het eerste deel en Jack uit het tweede deel zijn daar de levende voorbeelden van.”