Levenslange gevangenisstraf toekomstbestendig

Een aanpassing van het huidige beleid zorgt ervoor dat de levenslange gevangenisstraf blijft bestaan. Staatssecretaris Dijkhoff heeft de Tweede Kamer laten weten dat de aanpassingen in het beleid rond de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf gereed zijn.

Ook maakte hij bekend dat naast de voorzitter, mevrouw H.W. Samson-Geerlings, de overige leden van het Adviescollege Levenslanggestraften benoemd zijn. Daarmee is het Adviescollege voltallig en kan het beginnen met zijn werkzaamheden.

De levenslange gevangenisstraf is in Nederland ook echt levenslang. Een veroordeelde komt nooit meer vrij. Rechters leggen de straf alleen op aan mensen die de meest ernstige misdrijven hebben gepleegd. Het Europese Hof en de Hoge Raad vinden dat levenslang in deze vorm in strijd is met de mensenrechten. Ook mensen die zeer ernstige misdrijven hebben gepleegd, moeten op z’n minst een kans hebben om ooit nog vrij te komen. Hierdoor leggen rechters de straf niet meer op.

Om ook in de toekomst de meest ernstige misdrijven te kunnen bestraffen met levenslang, moest er dus iets veranderen. Daarom is het Adviescollege Levenslanggestraften opgericht. Dit team van juristen en gedragsdeskundigen adviseert na 25 jaar gevangenisstraf of de gevangene mag gaan werken aan een eventuele terugkeer in de maatschappij. Daarbij kijkt het Adviescollege naar het risico op herhaling en naar de belangen van slachtoffers en nabestaanden. Uiteindelijk beslist de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie.

Alleen bij een positief oordeel mag een levenslanggestrafte starten met activiteiten die hem voorbereiden op een eventuele terugkeer in de samenleving. Na twee jaar vindt een herbeoordeling plaats. Het Openbaar Ministerie, de rechter en het Adviescollege brengen daarvoor een advies uit op basis van verschillende onderzoeken. Centraal staat de vraag of de gestrafte veilig kan terugkeren in de samenleving. De levenslanggestrafte krijgt zo een kans om ooit weer vrij te komen. Maar alleen onder strenge voorwaarden, na zorgvuldig onderzoek en met oog voor slachtoffers en nabestaanden. Zo blijft de levenslange gevangenisstraf behouden voor de meest ernstige misdrijven.