Marktscan Forensische Zorg 2016

Elk jaar stuurt de Nederlandse Zorgautoriteit een marktscan naar de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Deze scan gaat in op ontwikkelingen in de Nederlandse forensische zorg. Onderstaand de belangrijkste bevindingen.

Het aanbod van forensische zorg verschuift

Het aantal instellingen voor tbs-zorg daalt in de afgelopen jaren,terwijl het aantal aanbieders dat verblijf levert in de ‘overige forensische zorg’ (via zorgzwaartepakketten) stijgt. Binnen de ‘overige forensische zorg’ zien we veel beweging: er komen nieuwe zorgaanbieders bij, en andere zorgaanbieders stoppen. In deze deelsector is sprake van een gezonde dynamiek. Een derde van de ondervraagde zorgaanbieders geeft aan dat zij in 2017-2018 willen starten met een bepaalde vorm van forensische zorg. De uitbreidingsambities zijn er vooral in de ‘overige forensische zorg’. De NZa verwacht dat de dynamiek in die deelsector de komende jaren het grootste zal blijven. Bij de zwaardere forensische zorg is er sprake van minder dynamiek. Voor uitgebreider vervolgonderzoek (bijvoorbeeld naar regionale verschillen) ontbreekt nog steeds informatie in het informatiesysteem IFZO. Versnelling van afspraken tussen het ministerie van Veiligheid en Justitie, de indicatiestellers en plaatsers in de forensische zorg, is nodig.

Kostenverschuiving naar lichtere zorgvormen

De uitgaven aan forensische zorg tussen 2012 en 2015 zijn gedaald. Die daling kwam doordat er minder tbs-zorg en minder zorg in penitentiair psychiatrische centra werd geleverd. De geleverde forensische begeleiding is tussen 2012 en 2015 juist gestegen. Om innovatie verder te stimuleren zullen we de komende tijd de beleidsregel Innovatie voor kleinschalige experimenten actief onder de aandacht brengen bij forensische zorgaanbieders. Daarnaast zullen we partijen in contact brengen met elkaar om goede voorbeelden op te sporen en onderling te delen.

Werken aan transparantie

Op het gebied van kwaliteit en innovatie gaat al veel goed. Ook de afgesproken verschuiving naar lichtere zorgvormen vindt plaats. Tegelijkertijd ontbreekt in de forensische zorg inzicht in belangrijke informatie, zoals wachttijden en doelmatigheidscijfers. Ook is het niet mogelijk om na te gaan of de geboden zorg wel aansluit bij de zorgvraag. Voor een optimaal werkend stelsel is hier verbetering nodig. Het ministerie van Veiligheid en Justitie en de NZa werken hier samen aan, zodat deze informatie op termijn beschikbaar komt.

De marktscan is onlangs aangeboden aan de staatssecretaris. Een beleidsreactie volgt nog.