Nieuw beleid levenslang niet meer in strijd met de mensenrechten

Een levenslange gevangenisstraf in Nederland mag ook echt levenslang zijn en is niet meer in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

Voorwaarde is dat er een mogelijkheid is om die straf na verloop van jaren te laten herbeoordelen wat kan leiden tot verkorting van de straf. De Advocaat-Generaal schrijft dit in een advies aan de Hoge Raad. Die neemt dat advies in de regel over.

Rechters konden in Nederland niet meer de levenslange gevangenisstraf opleggen, omdat dit in strijd was het de mensenrechten. Om de zwaarste misdrijven wel weer met levenslang te kunnen bestraffen heeft Staatssecretaris Dijkhoff de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf aangepast. Het Adviescollege Levenslanggestraften, onder voorzitterschap van mevrouw H.W. Samson-Geerlings, adviseert na 25 jaar gevangenschap of iemand mag gaan werken aan een mogelijke terugkeer in de maatschappij, waaronder mogelijk verlof. Criteria hiervoor zijn de delictgevaarlijkheid, het recidivegevaar, het gedrag en de ontwikkeling tijdens detentie en de impact op de slachtoffers en nabestaanden. Uiteindelijk beslist de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Overigens betekent een positief besluit geen garantie op daadwerkelijke vrijlating. Twee jaar later vindt een herbeoordeling plaats. Het Openbaar Ministerie, de rechter en het Adviescollege brengen daarvoor een advies uit op basis van verschillende onderzoeken. Centraal staat de vraag of de gestrafte veilig kan terugkeren in de samenleving.

De levenslanggestrafte krijgt zo een kans om ooit weer vrij te komen. Maar alleen onder strenge voorwaarden, na zorgvuldig onderzoek en met oog voor slachtoffers en nabestaanden. Zo blijft de levenslange gevangenisstraf behouden voor de meest ernstige misdrijven.