Topbestuurders praten over rol gedetineerde vaders

Meer aandacht voor kinderen van gedetineerde vaders. Dat is de kern van het project gezinsbenadering dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) aan het ontwikkelen is met tal van samenwerkingspartners zoals gemeenten, zorginstellingen, scholen en de reclassering.

Vrijdag 15 september werd in de gevangenis in Leeuwarden de bestuurlijke conferentie ‘Gezinsbenadering in de penitentiaire inrichtingen’ gehouden. Gezamenlijk georganiseerd door de penitentiaire inrichtingen Leeuwarden en Veenhuizen en de gemeente Leeuwarden. Dat er veel aandacht is voor de gezinsbenadering bleek afgelopen vrijdag nog maar eens. Tal van burgemeesters en wethouders uit de drie noordelijke provincies, vertegenwoordigers van het OM en zorginstellingen en topambtenaren van het ministerie van Veiligheid en Justitie waren afgereisd naar de PI Leeuwarden om de conferentie bij te wonen. Met een gerichte aanpak is er enorm veel winst te behalen, zo schetste burgemeester Ferd Crone van de gemeente Leeuwarden. “Misschien is het feit dat je je kinderen en je partner niet opnieuw wilt teleurstellen wel de belangrijkste reden om niet opnieuw de fout in te gaan.”

Groot potentieel

Inmiddels zitten de eerste dertig gedetineerde vaders in Leeuwarden en Veenhuizen in een traject waarbij hun kind(eren) centraal worden gezet. Het kind mag niet de dupe worden van het feit dat zijn vader vastzit. Door de band tussen vader en kind te herstellen en/of te verstevigen kan bovendien voorkomen worden dat een vader na zijn detentie opnieuw de fout ingaat. En het potentieel aan vaders in detentie is groot. “Op jaarbasis komen er negenhonderd gedetineerden binnen in PI Leeuwarden, daarvan zijn er zo’n vierhonderd die kinderen hebben”, zo rekende vestigingsdirecteur Anna Nijstad van de Leeuwarder gevangenis voor.

Carsten Herstel, waarnemend Directeur-Generaal Straffen en Beschermen van het ministerie van V&J, greep de bijeenkomst aan om uitleg te geven over de toekomstvisie onder de noemer ‘Koers en kansen voor de sanctie-uitvoering’. Steeds minder mensen belanden in de gevangenis, terwijl de personen die wel in detentie terechtkomen gemiddeld genomen een zwaarder zorgprofiel hebben dan voorheen. Dit vraagt een nieuwe aanpak en die is het ministerie van V&J samen met andere betrokken partijen aan het ontwikkelen. De gezinsbenadering is een initiatief dat prima past bij de nieuwe visie op de uitvoering van straffen, zo meldde Herstel.

Familiekamer

In de gevangenis Parc Prison in Wales, waar al jarenlang met succes een speciale afdeling wordt gerund voor gedetineerde vaders, is het recidivecijfer flink gedaald. Voordat er in de Nederlandse gevangenissen zulke resultaten worden geboekt, moet er nog het nodige gebeuren, maar de eerste stappen zijn gezet. Zowel PI Leeuwarden als PI Veenhuizen beschikken inmiddels over een speciale familiekamer waar vaders in een ontspannen setting hun kinderen kunnen ontvangen en samen kunnen knuffelen, tv-kijken, spelen, huiswerk maken of gesprekken kunnen voeren. En er wordt, onder regie van het Veiligheidshuis waarbij tal van organisaties zijn aangesloten, steeds beter samengewerkt met diverse instanties die betrokken zijn bij het kind en zijn gedetineerde vader.

Peter Hennephof, hoofddirecteur van DJI, hamerde op het belang van samenwerking in de regio. Waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor gemeenten. De personen die tijdelijk in de gevangenis zitten, zijn immers allemaal burgers, inwoners van een gemeente, die tijdelijk uit de maatschappij zijn gehaald, maar die daar na het uitzitten van hun straf ook weer in terugkeren. “In de gevangenis zit je je straf uit, maar we hoeven geen leed toe te voegen. Het behoud van gezinsverband is essentieel. Daar kunnen we aan werken!”, benadrukt Hennephof.