Snelle en adequate opvang na een incident bespaart veel leed

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Weblog

Wij werken in een organisatie waar incidenten zich kunnen voordoen. Daar houden we rekening mee, maar echt voorbereid zijn we nooit en we weten op voorhand niet of nauwelijks wat voor invloed een dergelijk incident op ons kan hebben. Incidenten kunnen ons functioneren thuis en op de werkvloer in de weg staan. Daarom ben ik, naast mijn functie als trainer bij de afdeling Detentie en Re-integratie, een jaar geleden met vijf andere collega’s officieel geïnstalleerd als lid van het Calamiteiten Opvangteam (COT) van de PI Almere.

De oude situatie

Vóór de oprichting van het COT lag de opvang en begeleiding van de medewerkers na een ingrijpende gebeurtenis in handen van de direct leidinggevende, zonder dat de leidinggevende over de nodige deskundigheid beschikte. De kans was daardoor aanwezig dat de medewerker onvoldoende begeleid werd na een vervelende ervaring op de werkvloer. Hierdoor gebeurde het wel eens dat een collega zich niet gehoord of begrepen voelde of langer dan nodig last bleef houden van een incident.

De medewerker staat centraal

Door de intensieve COT-opleiding zijn we als team in staat om waar nodig de opvang en begeleiding van collega’s na een incident op ons te nemen. Het adequaat begeleiden van een collega bij het verwerkingsproces en het opbouwen van een vertrouwensband staan zijn daarbij cruciaal. Het is belangrijk dat de collega vrijuit kan praten over alles wat hem/haar is overkomen en geen druk voelt om meteen de draad weer op te pakken. Als een collega na een ingrijpende gebeurtenis niet in staat is om het werk te hervatten, adviseren wij de collega om voor zolang dat nodig is, rust te nemen.

Er kan van alles gebeuren

We zitten natuurlijk niet te wachten op ingrijpende incidenten, maar het is nou eenmaal zo dat die zich kunnen voordoen in een penitentiaire inrichting. Incidenten waarmee wij tijdens ons werk te maken kunnen krijgen zijn onder andere fysieke en/of verbale bedreiging, agressie tussen justitiabelen onderling of gericht tegen collega’s, zelfdoding of een poging daartoe, brandstichting etc. Sinds de oprichting van het COT heb ik al het één en ander meegemaakt. Er zijn diverse zelfmoordpogingen door collega’s verijdeld door snel en adequaat optreden. Ook is het voorgekomen dat een justitiabele een collega tijdens eens gesprek meerdere vuistslagen in het gezicht toediende en dreigende taal uitsloeg. Maar het gebeurde ook dat twee justitiabelen elkaar met een scherp voorwerp te lijf gingen ten overstaan van enkele collega’s. Dit zijn stuk voor stuk heftige gebeurtenissen die je als medewerker niet in de koude kleren gaan zitten.

Meteen in actie komen

Als COT is het belangrijk om snel in actie komen na een incident. Op die manier voelt een collega zich direct ondersteund en begrepen. Vroegtijdige opvang heeft als voordeel dat men sneller herstelt en dus ook sneller terugkeert in het arbeidsproces. Dit moet niet gezien worden als een vorm van pressie, maar als een manier om te voorkomen dat een collega in een isolement raakt.

Wetenschappelijk is bewezen dat een posttraumatische-stressstoornis (PTSS) hierdoor verminderd wordt.

Het bieden van ondersteuning bij praktische zaken is eveneens een belangrijke taak van het COT. Het vervoer naar huis na een incident, het thuisfront informeren, het helpen bij het doen van aangifte bij de politie en het inschatten of er professionele hulp nodig is, zijn hier voorbeelden van. Want het kan voorkomen dat een collega vast blijft zitten in de verwerking en wij het stokje over moeten dragen.

Een COT in alle PI’s

Met de oprichting van het COT onderkent de directie dat adequate en snelle aandacht voor personele zorg na een heftig incident noodzakelijk is. Mede door de inzet van het COT is het uiteindelijk goed gekomen met alle collega’s die we tot nu toe hebben begeleid. De waardering voor wat wij intern doen, is heel groot. Inmiddels is er in bijna alle penitentiaire inrichtingen een COT aanwezig.