Herstelbemiddeling is niet soft

Deze hoofdrubriek bevat 6 rubrieken:

Weblog

“Het gesprek heeft me echt door de detentie heen geholpen.” Het zijn de woorden van Jason[1] die tijdens zijn verblijf in de PI via Perspectief Herstelbemiddeling het gesprek aanging met één van zijn slachtoffers. Samen met vrienden overviel hij een snackbar, waar hij direct spijt van kreeg. Voor zijn daad moest hij een flinke tijd de gevangenis in. Herstelbemiddeling hielp. In zijn eigen woorden “was het gesprek een hele opluchting voor me, omdat ik er toch wel heel erg mee in mijn maag heb gezeten.”

Wroeging

Van medewerkers in de PI hoor ik vaak dat een groot aantal van de gedetineerden blijft ontkennen. Lang niet elke dader zal meteen wroeging hebben of krijgt daar mogelijk helemaal geen last van. Toch komt in maar liefst 70% van de aanmeldingen bij Perspectief het initiatief van daders (of verdachten)[2]. Zeven procent van hen zit vast. Zij grijpen de detentieperiode aan om te kijken hoe ze er beter uit kunnen komen, met een ander perspectief op de toekomst. Herstelbemiddeling kan daar (een handje) bij helpen.

Herstelgericht werken

Bij Perspectief zijn we daarom heel blij dat sinds dit jaar herstelgericht werken in veel PI’s op de agenda staat. De eerste aanzet daartoe dateert alweer van vier jaar geleden. Perspectief organiseerde toen, in samenwerking met DJI in Den Haag en medewerkers in de PI’s, een herstelestafette langs alle Nederlandse gevangenissen[3]. Tussen eind 2014 en begin 2016 gingen we in totaal bij 25 gevangenissen langs. Tijdens deze Dagen van Herstel stonden in totaal zo’n 500 gedetineerden en 1100 medewerkers stil bij dit thema. Sindsdien hebben we vanuit de PI’s 380 aanmeldingen voor herstelbemiddeling ontvangen.

Aankomend verlof

Goed om te weten is dat herstelbemiddeling op elk moment kan. Dit geeft mensen de mogelijkheid om contact aan te gaan wanneer ze daar aan toe zijn. Soms is dat al heel snel, soms heeft iemand meer tijd nodig. Aankomend verlof, zien we, is een goed moment om herstelbemiddeling te overwegen. Bijvoorbeeld om een toevallige ontmoeting voor te zijn of om goede afspraken te maken voor de toekomst. Belangrijk is dan wel dat gedetineerden wéten over herstelbemiddeling. Als je niet weet dat je in contact kunt komen met de ander onder goede begeleiding, ga je ook niet afwegen of het iets voor je is.

Iedereen

Eigenlijk kan elke medewerker in de PI dat gesprek, over contact met de ander, aangaan met een gedetineerde. Ik zou ook iedereen daartoe willen stimuleren, omdat we zien dat het mensen echt helpt. Daders én slachtoffers. Na de herstelestafette zagen we dat vanuit meer verschillende soorten functies in de PI de aanmeldingen binnenkwamen. Waar het eerst vooral geestelijke verzorgers waren die aanmeldden, zagen we dat ook andere professionals in de PI, bijvoorbeeld casemanagers en penitentiair werkers, naar ons verwezen. Dat is een mooie ontwikkeling die we graag nog meer willen aanmoedigen. Want herstelbemiddeling is niet alleen voor maar ook van iedereen.

Soft

Tot slot wil ik hier ook nog even stil staan bij het volgende: herstelbemiddeling is niet soft. Laat daar alsjeblieft geen misverstand over bestaan. Voor beide partijen, ieder vanuit een ander perspectief, is het enorm spannend. Daarom is het zo belangrijk dat deelnemers hier door de bemiddelaar zorgvuldig op worden voorbereid. Jason verwoordde het zo: “ik weet nog goed dat ik voor het gesprek net zo zenuwachtig was als voor de grote zitting. Het is toch heel spannend om te doen, want je weet niet hoe de ander zal reageren.” Het vraagt, kortom, moed om de ander onder ogen te komen en te horen wat de impact is geweest van je delict. Toch zeggen veel daders na afloop dat er een last van hun schouders is gevallen. Daarom: contact met de ander helpt.

Meer informatie over herstelbemiddeling? www.perspectiefherstelbemiddeling.nl

[1] Om privacyredenen is Jason niet de echte naam van degene die hier wordt geciteerd.
[2] De meeste aanmeldingen verlopen via een zogeheten verwijzer, een professional die met hem of haar contact heeft.
[3] Perspectief heette toen nog Slachtoffer in Beeld. In april 2017 is de organisatie van naam veranderd.