Herstelgericht werken met het sociaal netwerk

Deze hoofdrubriek bevat 6 rubrieken:

Weblog

“Meer werken aan herstel met het sociaal netwerk”, dat is mijn pleidooi voor het herstelgericht werken in penitentiaire inrichtingen. Als lector aan Avans Hogeschool zet ik bij de PI Dordrecht en de PI Vught in op meer herstelgericht werken in detentie.

Ik merk dat bij herstelgericht werken of bij herstelgerichte detentie vaak enkel gedacht wordt aan het slachtoffer. Het is natuurlijk belangrijk om steeds oog te hebben voor de rechten en belangen van slachtoffers. Maar herstelgericht werken gaat breder. Er zijn ook andere mensen betrokken die veel minder in beeld komen. Denk hierbij aan ouders, partner, zoon of dochter, vrienden, etc.

In de samenwerking met de PI Dordrecht en de PI Vught is ons vertrekpunt steeds dat het misdrijf heel wat sociale relaties beschadigd heeft. Herstel van deze sociale relaties is vaak erg nodig. In de inrichtingen trekken we het herstelgericht werken open naar het sociaal netwerk van de gedetineerde. Zo zetten we samen met het Expertisecentrum K I N D, Ouder en Detentie in op het herstel van de relatie tussen kind en gedetineerde. We ontwikkelen nieuwe praktische tools om als inrichtingswerker herstelgericht te werken met familie, kinderen en vrienden van de gedetineerde.

Sociaal netwerk is cruciaal

“Herstel van het eigen sociaal netwerk is voor gedetineerden cruciaal. Dat kan ik niet genoeg onderstrepen!”. Crimineel handelen wordt waarschijnlijker wanneer de banden van de gedetineerde met het gezin worden verzwakt of verbroken. Sociale bindingen zijn belangrijke factoren die mensen weerhouden misdrijven te plegen. “Vertellen dat je een andere papa wil zijn voor je dochter, zijn belangrijke momenten van verandering, waar je als inrichtingswerker mee aan de slag kan.” In familie, vrienden, of je eigen zoon of dochter kan je de motivatie en steun vinden om van levensstijl te veranderen en daarin te volharden. Herstelgericht werken moet aan de inrichtingswerker handvaten bieden, om hiermee aan de slag te gaan. Bijvoorbeeld gesprekstechnieken die de inrichtingswerker helpen in het gesprek met de gedetineerde.

Uitblijven negatieve effecten

“Niet herstellen van relaties met kind, familie heeft heel wat negatieve effecten tijdens de detentie”. Zo weten we dat bijvoorbeeld gedetineerde vaders vaak net meer verlangen naar betrokkenheid en meer ouderschapsstress ervaren. Dat kan leiden tot agressief en gewelddadig gedrag of tot depressie. Ook kinderen en familie van gedetineerden ervaren heel wat negatieve effecten van detentie. Het gaat dan om traumatische stress, problemen op school, armoede, een negatief zelfbeeld, gedragsproblemen, depressie, angst, verslaving, schaamte of stigmatisering.

Integrale aanpak

“Voor mij gaat herstelgericht werken in detentie dus ook om het pro-sociaal netwerk. En vaak is dat net een brug naar herstel met het slachtoffer. Het gaat om wat het misdrijf van schade veroorzaakt heeft, bij het eigen netwerk…. en dus ook bij het slachtoffer”. Dat vraagt om een integrale aanpak. Vaak zijn rond het sociaal netwerk ook andere professionals van buiten de inrichting actief. Zij worden betrokken in dit verhaal, zoals we de komende jaren gaan doen in de PI Dordrecht en de PI Vught. Herstelgericht werken met het sociaal netwerk is ook het maken van de brug binnen-buiten. Het betekent een sterke betrokkenheid vanuit detentie naar buiten, maar ook omgekeerd van organisaties, lokale besturen en vrijwilligers naar binnen.