Het uitdagende werk van een psycholoog op de veelplegers-afdeling

Deze hoofdrubriek bevat 6 rubrieken:

Weblog

Jitske is werkzaam als GZ-psycholoog en trajectpsycholoog op de veelplegers-afdeling in de PI Hoogvliet op de locatie Rotterdam. Lees hier hoe uitdagend haar werk is.

Als hij: liever in een tent slaapt, drugs gebruikt om zijn problemen te vergeten en diefstallen pleegt om te kunnen eten … dan zit hij niet te wachten op een psycholoog …

En dát is nu juist te uitdaging die ik vind in het werken als psycholoog met veelplegers. Men noemt ze ook wel draaideurcriminelen, en bij ons heten ze ISD’ers. Ze hebben namelijk een ‘Inrichting Stelselmatige Dader’-maatregel opgelegd gekregen van de rechter.

Ik probeer de vicieuze cirkel te doorbreken en ze (ik werk alleen met gedetineerde mannen) uit hun eigen herhalende (denk)patronen te trekken. Soms is daarvoor confrontatie nodig en soms helpt het om de tijd te nemen voor ondersteunende gesprekken.

Veel ISD’ers hebben de neiging om oorzaken buiten zichzelf te leggen en ik doe moeite om, hoe klein ook, ze verantwoordelijkheid te geven voor iets wat binnen hun eigen bereik ligt.

Kunst

Als hij zegt: “het is ***-oneerlijk, ze hebben me ISD aangenaaid”, dan is het goed dit te kunnen ombuigen naar: ‘Wat wil je leren om niet meer met de politie in aanraking te komen of niet meer agressief te zijn?’

Het is voor mij de kunst om aan de ene kant een rustige, accepterende houding te hebben, zonder vooroordelen over wat eerder is gebeurd. Maar tegelijkertijd moet ik grenzen stellen in wat wel/niet gezegd kan worden en ik kan ook niet elk praatje geloven dat een ISD'er mij vertelt.

Recidive

Als hij grove woorden gebruikt dan kan je het laten afglijden, maar daarentegen moet je hem wel begrenzen als hij in zijn blote bast voor je staat.

Het is aangetoond (zoals in het WODC-rapport, 2019) dat behandeling zorgt voor minder recidive. Om die reden geven we, binnen de 2-jarige ISD-maatregel, er de voorkeur aan om een traject te ‘bouwen’ waarin zowel behandeling als re-integratie plaatsvindt.

Het is voor mij als psycholoog de uitdaging om, na goede diagnostiek, een voor de ISD’er persoonlijk passend traject te maken en hem daarvoor te motiveren. Daarbij is samenwerking nodig met een heel team aan zorgprofessionals in de inrichting zoals de ZBIW-ers, senior casemanagers, afdelingshoofden en directeur.

En ook al is er terugval in middelengebruik of ontsporing van gedrag, dan zet iedereen zich in om hem te blijven motiveren en de draad verder op te pakken; binnen realistische mogelijkheden en tijd.

Trajectpsycholoog

“Als hij een een time-out heeft vanwege middelengebruik in de kliniek, dan is het goed hem opnieuw te motiveren om verder te gaan en te overleggen met de behandelaren.”

Wist je dat ook basispsychologen aan de slag kunnen als Trajectpsycholoog binnen de ISD? Je doet een dijk aan ervaring op om met deze mensen te werken en je wordt een veelzijdige professional in de forensische zorg. Het plezier van werken als psycholoog in de ISD zit voor mij erin dat je een centrale positie inneemt in het gehele traject. Je hebt invloed op het proces en daarmee op de toekomst van de ISD’er. Het is gewoon zo interessant en mooi werk.

..En dan: slaapt hij liever in een bed bij een beschermd wonen, gebruikt hij af en toe cannabis zonder te ontsporen en helpt hij met boodschappen doen en koken, betaald van zijn weekgeld.