Zorg in de PPC's

Deze hoofdrubriek bevat 6 rubrieken:

Weblog

In bepaalde gevallen kunnen gedetineerden geplaatst worden in een van de vier Penitentiair Psychiatrische Centra (PPC’s). Wat niet altijd in beeld is bij de samenleving, is dat binnen de gevangenismuren grote aantallen gedetineerden verblijven die kampen met (ernstige) psychiatrische problemen.

Aan deze gedetineerden wordt psychiatrische zorg geboden vanuit menselijk oogpunt en omdat het verminderen van psychiatrische problemen kan bijdragen aan het voorkomen van nieuw delictgedrag. In alle gevangenissen wordt basiszorg geboden door inrichtingspsychologen en door psychiaters van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie (NIFP). Ook kan – indien daar aanleiding toe is – ambulante GGZ zorg in de inrichtingen ingevlogen worden. In bepaalde gevallen kunnen gedetineerden geplaatst worden in een van de vier Penitentiair Psychiatrische Centra (PPC’s) die in totaal 592 plaatsen hebben. Hier wordt zorg geboden door multidisciplinaire teams van psychologen, psychiaters, sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, case-managers, vaktherapeuten en (verpleegkundig) zorg- en behandelinrichtingswerkers.

De PPC’s zijn in 2009 ontstaan en hebben zich met betrekking tot de kwaliteit van zorg in de jaren daarna doorontwikkeld. In 2015 zijn de PPC’s in Den Haag, Vught en Zwolle gecertificeerd en in 2016 zal PPC Zaanstad volgen.

Veel risicofactoren

Dat de problematiek van de gedetineerden die in een PPC worden geplaatst niet gering is, blijkt uit het feit dat er vaak aanvullende redenen zijn voor een plaatsing: overlast (45%), agressie (25%) ernstige zelfverwaarlozing (10%) en/of zelfbeschadigend waaronder suïcidaal gedrag (20%). In de PPC’s verblijven veel gedetineerden met gedachten en gevoelens van niet meer te willen leven. Juist bij gedetineerden komen veel risicofactoren voor zelfdoding voor. Denk daarbij aan gevangen zitten, een lange straf, verlies van maatschappelijke inbedding (relatie, kinderen, familie, werk, huisvesting), allerhande sociale (waaronder financiële) en psychiatrische problemen. Een samenloop van dit soort factoren kan maken dat een gedetineerde het niet meer ziet zitten en een einde aan het leven wil maken.

Impact

Binnen de PPC’s is er veel aandacht voor het herkennen en omgaan met signalen die kunnen wijzen op een voornemen tot zelfdoding. Telkens weer wordt met man en macht geprobeerd zo goed mogelijk risico’s in te schatten en wordt hoogwaardige zorg verleend. Vaak kunnen gedetineerden daardoor tijdig en passend geholpen worden. Helaas gaat het ook wel eens mis. Indien een gedetineerde overlijdt door zelfdoding is dat in de eerste plaats enorm ingrijpend voor de nabestaanden. Daarnaast doet het iets met medegedetineerden. Tot slot heeft een dergelijke calamiteit ook altijd een forse impact op inrichtingspersoneel. Goede zorg verlenen en dan toch een gedetineerde verliezen, dat is heel heftig.

Aan de ene kant hoort zelfdoding blijkbaar bij het leven: in de vrije maatschappij (inbegrepen GGZ instellingen) komt het ook voor. Wereldwijd zo’n miljoen keer per jaar en in Nederland circa 1700 keer. Maar een vanzelfsprekendheid wordt het nooit. Als het mis gaat in een PPC onderzoeken we dan ook altijd of er verbeterpunten zijn en als dat zo is, passen we de manier van werken aan. Zo leren we ook in de PPC’s elke dag nog bij. We zijn een lerende organisatie: we leveren kwaliteit met de beschikbare middelen en ontwikkelen ons tegelijkertijd door. Waarbij we nooit uit het oog verliezen dat we het doen voor een zeer complexe, kwetsbare doelgroep.