Chroom

Bij DJI is door het RIVM (Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) een verkennend onderzoek gedaan naar het gebruik van met chroom verduurzaamd hout. Hieronder vindt u vragen en antwoorden daarover.

[Klik op de vraag om het antwoord te tonen]

  • De minister voor Rechtsbescherming heeft in augustus 2018 het RIVM de opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de vraag of, en zo ja in welke mate DJI-personeel en justitieel ingeslotenen in het verleden zijn blootgesteld aan doses chroom-6 hoger dan de hiervoor geldende grenswaarden. Het verkennend onderzoek moest ook duidelijkheid geven of er inhoudelijke aanleiding is voor vervolgonderzoek.

  • Het RIVM publiceerde op 12 februari 2019 zijn bevindingen en trekt op basis van het verkennend onderzoek de volgende conclusies:

    1. Uit de analyses van de concentraties van chroom-6 in de lucht tijdens de werkzaamheden blijkt dat de op het moment van de monstername geldende wettelijke grenswaarde niet werd overschreden.

    2. De meldingen over ziekten en gezondheidsklachten geven in zichzelf onvoldoende aanleiding voor vervolgonderzoek door het RIVM naar de mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van het werken met geïmpregneerd hout in penitentiaire inrichtingen.

    3. Het gegeven dat bekend was dat grenswaarden verlaagd zouden gaan worden, heeft de werkgever (DJI) aangezet tot het proactief overwegen en nemen van maatregelen.

    4. Het gegeven dat er in sommige partijen hout chroom-6 is gevonden, heeft de werkgever (DJI) aangezet tot het nemen van maatregelen richting leveranciers.

  • In verschillende inrichtingen binnen DJI wordt bij de arbeid gewerkt met hout. Soms is dat verduurzaamd hout, bijvoorbeeld bij het monteren van tuinschermen en tuinpoorten. Leveranciers brengen het hout naar de inrichtingen en bij de arbeid wordt het verwerkt. Vervolgens halen de leveranciers de producten dan weer op.

  • Hout dat verwerkt wordt tot producten voor gebruik in de buitenlucht moet worden verduurzaamd om het bestand te maken tegen de invloeden van weer en wind. In sommige gevallen is dat gebeurd met chroom-6 houdende bestanddelen. Het hout is al verduurzaamd als het door de leverancier wordt aangeleverd bij DJI.

  • Nee. Het hout is al verduurzaamd als het door de leverancier wordt aangeleverd.

  • Het RIVM heeft op basis van de door DJI aangeleverde informatie onderzoek gedaan in alle DJI-inrichtingen waar mogelijk gewerkt is met chroom-6 verduurzaamd hout. Het betrof de volgende inrichtingen: de penitentiaire inrichtingen Ter Apel, Leeuwarden, Middelburg, Vught, Alphen aan de Rijn, Dordrecht, Veenhuizen en Zutphen, het Forensisch Psychiatrisch Centrum Oostvaarderskliniek en het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht.

  • Nee, uit voorzorg is het werk met dit hout in alle DJI-inrichtingen gestopt. In de zomer van 2018 is direct besloten, gelet op de risico’s die kunnen voortvloeien uit het verwerken van met chroom-6 verduurzaamd hout, dat DJI in geen enkele DJI-inrichting meer werkt met dit hout.

  • Er zijn contractuele afspraken gemaakt met de leveranciers van hout. Bij binnenkomst van elke lading verduurzaamd hout in een DJI-inrichting wordt bovendien gecontroleerd of de vrachtbrief en een KOMO-certificaat zijn bijgevoegd. Door DJI wordt gecontroleerd of leveranciers chroom-6-vrij hout leveren. Dit wordt door DJI gecontroleerd met een frequentie van twee maal per jaar, waarbij ook de opdrachtgever (leverancier) twee maal per jaar controleert en dit middels schriftelijke rapportages aantoont bij DJI.

  • De testen van het verduurzaamde hout zijn gedaan door gecertificeerd en internationaal opererend adviesbureau.

    Dat is gedaan om zo objectief mogelijk gegevens te verkrijgen, zodat het RIVM het onderzoek met zo objectief mogelijke gegevens kon gaan uitvoeren. Alleen op deze wijze kon er door het RIVM een goed en objectief onderzoek worden gedaan.

  • Het bewerken van hout dat verduurzaamd is met chroom-6-houdende bestanddelen is aan regels gebonden met het oog op het beperken van gezondheidsrisico’s. Zo zijn er wettelijke grenswaarden vastgesteld en gelden er voorschriften voor beschermingsmiddelen, zodat verduurzaamd hout op een veilige manier kan worden verwerkt.

    Bij de werkzaamheden wordt, waar voorgeschreven, gebruik gemaakt van afzuiginstallaties om blootstelling aan stof en risicovolle stoffen te beperken. Daarnaast is het gebruik van beschermingsmiddelen, zoals handschoenen en mondkapjes, verplicht.

    Op het verduurzamen van hout is de Europese Verordening ‘REACH’ van toepassing. Voor meer informatie over REACH, zie hier.
    Deze verordening geldt voor alle bij de Europese Unie aangesloten landen. De verordening heeft tot doel de gezondheid van mens en milieu beter te beschermen tegen de risico's die chemische stoffen (kunnen) opleveren. Op grond van deze verordening zijn bedrijven verplicht de risico's die zijn verbonden aan de stoffen die in de Europese Unie worden vervaardigd of in de handel worden gebracht, te identificeren en te beheersen.

    In een veiligheidsinformatieblad dienen bedrijven, die het verduurzaamde hout aanleveren, aan te geven hoe het hout veilig kan worden verwerkt en welke risicobeperkende maatregelen dienen te worden getroffen. Daarnaast zijn

    leveranciers van verduurzaamd hout in Nederland verplicht bij elke levering

    een KOMO-certificaat te verstrekken. Het KOMO-certificaat geeft aan dat een certificerende instelling bij het bedrijf dat het hout verduurzaamt, heeft getoetst of het betreffende bedrijf zich houdt aan wettelijke regels en aan de milieunormen ten aanzien van het productieproces en de gebruikte verduurzamingsmiddelen. DJI controleert ook zelf of leveranciers zich aan deze afspraken houden.

    In een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), een rapport dat is opgesteld door deskundigen op het gebied van arbeidsomstandigheden (Arbo),wordt nagegaan in hoeverre voldaan wordt aan de Arbo regelgeving en welke eventuele verbetermaatregelen dienen te worden getroffen.

  • Het RIVM heeft uitgelegd wat chroom-6 is in een brochure, die via deze link geraadpleegd kan worden.

  • Veel informatie hierover is te vinden op de website van het RIVM en in het beeldverhaal dat op deze site is geplaatst. Bij het machinaal bewerken van met chroom-6 verduurzaamd hout komt houtstof vrij dat kan worden ingeademd en via slijm ook ingeslikt. Chroom-6 kan ook via de huid worden opgenomen in het lichaam. Chroom-6 wordt vanaf het eerste contact met het lichaam omgezet in chroom-3. Wanneer chroom-6 binnen een lichaamscel wordt omgezet, veroorzaakt het schade aan de cel en zijn gezondheidseffecten mogelijk. Als de omzetting buiten een lichaamscel plaatsvindt, is dit niet schadelijk voor de gezondheid. In het algemeen geldt dat hoe lager, korter of minder frequent de blootstelling heeft plaatsgevonden, hoe kleiner de kans op gezondheidseffecten.

  • Maatschappelijk is een grenswaarde voor de concentratie chroom-6 in de lucht tijdens het werk vastgesteld. De concentratie op de werkplek dient lager te zijn dan de grenswaarde. De grenswaarde is wettelijk vastgesteld, waarbij naast gezondheidsaspecten bijvoorbeeld ook economische aspecten zijn meegewogen. In het algemeen geldt dat hoe lager, korter of minder frequent de blootstelling heeft plaatsgevonden, hoe kleiner de kans op gezondheidseffecten.

  • De grenswaarde is de maximaal toegestane concentratie van een (gevaarlijke) stof in de individuele ademhalingszone van een werknemer. Deze grenswaarden zijn wettelijk vastgesteld, waarbij naast gezondheidsaspecten, bijvoorbeeld ook economische aspecten zijn meegewogen. Het is in Nederland de laatste jaren steeds belangrijker geworden om gezond en veilig te kunnen leven en werken. Daarom worden er steeds strengere eisen gesteld aan stoffen en materialen én aan arbeidsomstandigheden. Dat geldt dus ook voor het gebruik van chroom-6.

  • In 2014 en 2016 zijn in opdracht van de PI Ter Apel Aanvullende risico-inventarisatie- en evaluaties (RI&E) uitgevoerd naar aanleiding van wijzigingen in de wijze van houtbewerking in de PI Ter Apel. Onderdeel van deze RI&E’s was een onderzoek naar gezondheidsrisico’s die het gevolg kunnen zijn van het bewerken van met chroom-6-bestanddelen verduurzaamd hout. Uit deze metingen bleek dat de destijds geldende grenswaarde (norm) voor chroom-6 niet zijn overschreden.

  • Uit de documenten die het RIVM heeft bestudeerd blijkt niet dat er chroom-6-houdende verf is gebruikt. In één van de brieven van een gedetineerde wordt melding gemaakt van het verven van de kopse kant van afgezaagd hout.

  • Op de POMS-locaties van Defensie was sprake van duidelijke aanwijzingen dat het preventie- en zorgbeleid van Defensie niet aan de daarvoor geldende regels voldeed.

  • In het kader van het re-integratieproject tROM van de gemeente Tilburg waren mensen wettelijk verplicht werkervaring op te doen om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering. De deelnemers aan het tROM-project voerden restauratiewerkzaamheden uit aan museumtreinen in een werkplaats van NedTrain in Tilburg. Daar werden oude verflagen, die chroom-6 bevatten, van de treinen verwijderd. Van een systematisch arbozorgsysteem was binnen het tROM-project geen sprake.

  • U kunt het onderzoek van het RIVM vinden via de volgende link. Het onderzoek is ook geplaatst op de website van het RIVM.

  • In de zomer van 2018 zijn in de Tweede Kamer vragen gesteld over de penitentiaire inrichting Ter Apel waar gewerkt was met verduurzaamd hout dat mogelijk chroomhoudende bestanddelen bevatte . Die vragen zijn beantwoord. Zie hier.

  • In de eerste plaats kunt u terecht bij uw vestigingsdirecteur, maar ook bij Arbo deskundigen of medische dienst (voor gedetineerden) binnen DJI. Daarnaast kunt u ook contact opnemen met het Klant Contact Centrum van DJI via het telefoonnummer 088 07 54321.

  • Ja, dat kan met onderstaand formulier. Dit formulier kunt u op twee manieren insturen.

    - Per e-mail: gezondheidsloket@dji.minjus.nl

    - Schriftelijk: Klanten Contact Centrum DJI

    ter attentie van het gezondheidsloket
    Postbus 90829
    2509 LV Den Haag