Elektronische Monitoring

Een elektronische enkelband is een hulpmiddel om verdachten en veroordeelden, die onder voorwaarden in vrijheid worden gesteld, te controleren. Met de enkelband kan namelijk worden gezien of iemand zich houdt aan zijn of haar locatieverbod of locatiegebod. De reclassering adviseert wie een enkelband krijgt. Hier gaat een uitgebreide toets aan vooraf. De elektronische enkelband wordt toegepast bijvoorbeeld bij schorsing van de voorlopige hechtenis onder voorwaarden of de voorwaardelijke invrijheidstelling (vi). De enkelband heeft niet tot doel en is er niet voor gemaakt een voorlopige hechtenis of een celstraf te vervangen.

16 vragen en antwoorden over Elektronische Monitoring

  • Elektronische monitoring is een moderne term voor elektronische controle of elektronisch toezicht. Internationaal is dit (electronic monitoring) een gebruikelijke term en geeft beter weer wat we doen. Er is niet alleen sprake van controle of toezicht, maar bovenal begeleiding en inzet van de enkelbanddata ter ondersteuning van gedragsverandering. We ‘monitoren’ op deze manier de cliënt.

  • Een justitiabele met een enkelband staat onder toezicht van de reclassering.

  • Bij een locatieverbod mag een persoon op vastgestelde plekken niet komen. Bijvoorbeeld in de buurt van een eventueel slachtoffer of in de buurt van een voetbalstadion of uitgaansgebied. Bij een locatiegebod moet een persoon juist op bepaalde tijden ergens zijn, meestal thuis. Het is mogelijk dat iemand zowel een locatiegebod als een locatieverbod heeft. De reclassering controleert of iemand zich hieraan houdt met Elektronische Controle, ofwel: de enkelband. Voor meer uitleg zie de website van de reclassering.

  • Sinds 2014 is besloten de inrichting en uitvoering van Elektronische Monitoring (EM) te beleggen bij de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O), een landelijke dienst van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Per 15 september 2014 is de DV&O verantwoordelijk geworden voor de aan- en afsluitingen, functioneel beheer van de software, hardware-management en de storingsopvolging van de enkelbanden in opdracht van de drie reclasseringsorganisaties binnen Nederland, te weten Reclassering Nederland, Stichting Verslavingsreclassering GGZ en het Leger des Heils (3RO). DJI vervult in sommige casussen tevens de rol van opdrachtgever. Dit is bijvoorbeeld het geval als een deelnemer in het kader van een penitentiair programma of re-integratieverlof wordt aangesloten op een enkelband.

  • Aan gebruik van de enkelband gaat altijd een gedegen toets van de reclassering vooraf. De reclassering maakt een adviesrapport of elektronische controle kan worden toegepast. Mede op basis hiervan beslist de rechter, het Openbaar Ministerie of de Dienst Justitiële Inrichtingen (afhankelijk van de strafmodaliteit) of iemand bijvoorbeeld voorwaardelijk in vrijheid kan worden gesteld en of hierbij, ter controle van de voorwaarden, de enkelband wordt omgelegd.

  • 1. DV&O sluit de enkelbanden aan en af op verzoek van 3RO. Bij de aansluiting is altijd een reclasseringsmedewerker aanwezig, tenzij de enkelband wordt aangesloten in de penitentiaire inrichting (ingeval er sprake is van verlof).

  • Nee, er zijn geen polsbanden.

  • Dat verschilt per deelnemer. Het is afhankelijk van de duur van het toezicht, het risico en gedrag van de deelnemer.

  • Een enkelband is niet eenvoudig te verwijderen. Het is echter niet onmogelijk. De enkelband moet in noodsituaties altijd verwijderd kunnen worden, denk bijvoorbeeld aan een ongeluk waarbij een arts een gebroken been in het gips moet zetten. Indien een deelnemer zelf zijn enkelband verwijdert dan is er sprake van een vernieling. In dat geval wordt er altijd aangifte gedaan door de DV&O.

  • Bij het dragen van een lange broek is een enkelband in principe niet zichtbaar.

  • Er zijn drie soorten enkelbanden: de RFId-enkelband die werkt via radiogolven, de GPS-enkelband die werkt via satellieten en een combinatie van een RFId-enkelband met een GPS-device.

    Meer info
  • De enkelband wordt aangesloten op de verblijfslocatie van de deelnemer bijv. het woonadres, de instelling of in de inrichting.

  • In 2017 zijn er zo’n 2850 personen aangesloten op een enkelband. Gemiddeld zijn er dagelijks in Nederland ruim 700 deelnemers die een enkelband dragen.

  • In 2017 was er 63 keer sprake van een onttrekking met moedwillige verwijdering van de enkelband.

  • Als een deelnemer zijn enkelband verwijdert of in een gebied komt waar hij niet mag komen of juist een gebied verlaat waar hij binnen moet blijven dan genereert een enkelband automatisch een melding richting de meldkamer van de provider. De deelnemer merkt dan dat de band gaat trillen en geluid maakt.

    Meer info
  • Alleen een deelnemer die een GPS-enkelband draagt is 24/7 per dag te volgen (tenzij er sprake is van een storing of van een onttrekking, maar dit zijn uitzonderingen).

Video over Elektronische Monitoring

  • Download deze video

  • Uitgeschreven tekst


    In Nederland lopen jaarlijks bijna 3500 mensen rond met een
    elektronische enkelband.

    Waarvoor dient de enkelband?

    Expert Lesley Sanders legt uit hoe het werkt.

    Een enkelband dient eigenlijk als een middel
    om een locatiegebod en een locatieverbod te controleren.

    Het is niet een strafmaatregel op zich.

    Het is een middel om te zien
    of iemand zich aan bepaalde voorwaarden houdt.

    Met name twee bijzondere voorwaarden:
    locatie gebod en locatie verbod.

    De eerste is dat iemand op gezette tijden thuis moet zijn.

    Dat controleert die enkelband.

    En het tweede, locatie verbod, dat betekent dat
    iemand niet in een bepaald gebied mag komen.

    En dan hebben we te maken met slachtoffers.

    De praktijk wijst uit dat de mensen die een enkelband dragen...

    over het algemeen minder de voorwaarden overtreden
    dan mensen die geen enkelband dragen.

    Een deelnemer die onder elektronische controle staat,
    die staat in contact met de meldkamer.

    En de meldkamer geeft ons allerlei informatie door.

    Waaronder overtredingen waarop wij weer kunnen reageren.

    Wat we hier zien is een deelnemer die een enkelband draagt.

    Een thuisgebied en een verboden gebied.

    En we zien wat groene pijltjes.

    Als ik even inzoom dan kunnen we zien hoe iemand is gereden.

    Of iemand kan ook met de trein zijn geweest.

    In dit geval is iemand over de A4 gereden.

    Op deze manier kunnen we mensen volgen.

    Op ieder willekeurig tijdstip van de dag.

    Enkelbanden zijn altijd flexibel, de band die er omheen zit.

    Dat is er voor dat als iemand met spoed naar een ziekenhuis toe moet.

    Dan moet hij met spoed afgedaan kunnen worden.

    Op het moment dat een enkelband wordt doorgeknipt,
    treedt er een heel protocol in werking.

    Een van de gevolgen kan zijn dat iemand op
    een opsporingslijst van de politie wordt gezet.

    Het kan ook zijn dat iemand gelijk wordt aangehouden
    en terug wordt geplaatst naar een penitentiaire inrichting.

    Het is al een strafbaar feit op het moment dat je de apparatuur vernielt.

    Want die heb je gewoon in bruikleen.

    En afhankelijk van de overtreding wordt gekeken
    wat de sanctie zal zijn.

    Over 2017 hebben 3500 mensen onder elektronische controle gestaan.
    Dus die een enkelband droegen.

    In 98 procent van die gevallen is het traject geslaagd.

    Een klein percentage, twee procent,
    heeft zich onttrokken aan de voorwaarden.