Draagbare technologie helpt jongeren tijdens hun behandeling

In RJJI Den Hey Acker zijn Robin (senior pedagogisch medewerker) en Miel (groepsleider) de kartrekkers van de pilot. Een van de draagbare technologieën die wordt getest, is de Mini-ID. Dit is een klein kastje dat een jongere in de zak kan dragen. Het kastje controleert met biometrische verificatie en GPS of die zich tijdens verlof houdt aan de voorwaarde om bijvoorbeeld naar een bepaalde locatie te gaan of om bepaalde plekken juist te mijden.

Van begeleid naar onbegeleid verlof

Twee jongens die worden behandeld in Den Hey Acker kregen de Mini-ID mee tijdens hun eerste onbegeleid verlof. Robin legt uit dat de stap van begeleid naar onbegeleid verlof spannend is: ‘Een van de jongens ging terug naar de stad waar alle risico’s voor hem op de loer liggen. Daar bevinden zich zijn vrienden en weet hij de plekken te vinden waar hij delicten heeft gepleegd.’

Met hulp van een digitale keuzehulp selecteerde de behandelcoördinator van Den Hey Acker in overleg de Mini-ID als best passende technologie. Robin: ‘We vonden een enkelband een te zwaar middel. Op iemand met de status ‘onbegeleid verlof’ zou dat in deze casus te veel impact hebben, vonden wij.’

Digitale routekaartjes

Met de Reclassering werd een ‘verlofinvullingsplan’ gemaakt. Robin: ‘De jongere vult in wanneer hij de trein pakt, hoe laat hij aankomt, waar hij gaat eten en in welke winkel hij even gaat kijken voor nieuwe kleding. Vervolgens stuurt de Reclassering ons de digitale routekaartjes die de jongere heeft afgelegd plus de bijbehorende tijden. Daarmee kunnen we precies zien of de jongere zich aan de afspraken heeft gehouden.’

In de TBS-sector worden deze en soortgelijke technologieën al enkele jaren effectief gebruikt, zegt Jet, behandelcoördinator in RJJI De Hartelborgt. ‘Vanuit die gedachte is deze pilot gestart. Er zitten best haken en ogen aan; je wil bijvoorbeeld dat de technologie primair bijdraagt aan de behandeling en niet alleen wordt ingezet vanuit veiligheidsoverwegingen.’

Soms enthousiast, soms niet

Een van de jongeren op de langverblijfafdeling van De Hartelborgt kreeg een NOWatch, een horloge dat stress meet op basis van gegevens als hartslag, huidgeleiding en temperatuur. Deze jongere heeft veel moeite met het beheersen van emoties en het herkennen van spanning bij zichzelf. Jet ziet de gegevens uit de tool als een start voor een goed gesprek: ‘Je krijgt als het ware een uitdraai van de dag of de week. Aan de hand daarvan kun je zien waar de pieken in het stressniveau zaten. En misschien ook waar wij dachten dat er een piek was, maar waar het niet zo bleek te zijn. We hopen dat de jongen hierdoor meer inzicht krijgt in zijn eigen spanningen en emoties. En dat hij daardoor gemotiveerd raakt om zich te laten behandelen en te werken aan verandering.’

Jongeren reageren verschillend, merkt Jet. Sommigen zijn nieuwsgierig of ronduit enthousiast: ‘Ik wil wel dríe enkelbanden als het mij helpt’. Anderen vinden het eerst niks: ‘We gaan nu beginnen met een app waarmee we via een oogscan kunnen controleren op drugsgebruik. Sommige jongeren zijn bang dat ze strenger worden bejegend als uit de test blijkt dat ze drugs hebben gebruikt.’

Ook in Den Hey Acker begint het gesprek vaak stroef, merkt Miel: ‘Vaak verdwijnt de weerstand nadat we met een jongere aan tafel zijn gaan zitten en we uitleggen hoe het allemaal werkt.’

Ademanalyse

Miel noemt de ademanalyse op afstand, gekoppeld aan een app op een mobiel met gezichtsherkenning: ‘Daarmee kunnen we tijdens verlof kijken of iemand van de drank af kan blijven. In overleg met het behandelteam ontvangt de jongere tijdens zijn verlof herinneringen om te blazen. Is het resultaat negatief, dan mag de jongere zijn verlof voortzetten. Dit werkt motiverend, zien we.’

Jet ziet dat ook: ‘De oogscan om drugs te detecteren, is gekoppeld aan een app met een hulpknop. Als een jongere naar drugs verlangt, kan hij zo bijvoorbeeld een bemoedigende boodschap van zijn moeder afluisteren. Dat kan net het zetje zijn om geen joint te nemen.’