Mensen die veel overtredingen begaan, zorgen voor een gevoel van onveiligheid in de samenleving. De rechter kan deze mensen, die vaak veel overlast veroorzaken, voor minimaal één jaar tot maximaal twee jaar de ISD-maatregel opleggen.
Wanneer wordt een ISD-maatregel opgelegd?
De ISD-maatregel kan door het OM worden aangevraagd als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
- De verdachte heeft een misdrijf gepleegd waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is.
- De verdachte is in de afgelopen 5 jaar minimaal 3 keer veroordeeld voor een misdrijf (bijvoorbeeld tot gevangenisstraf of taakstraf).
- Het nieuwe feit is gepleegd nadat deze straffen of maatregelen zijn uitgevoerd.
- Er is een grote kans dat de verdachte opnieuw een misdrijf pleegt.
- De maatregel is nodig voor de veiligheid van mensen of spullen.
Wat is het doel van de ISD-maatregel?
Personen die een ISD-maatregel krijgen opgelegd, worden dan geplaatst in een Inrichting voor Stelselmatige Daders (ISD). Dit is een aparte afdeling in de gevangenis die ‘ISD-inrichting’ wordt genoemd. Het doel van de maatregel is om de maatschappij langere tijd te beschermen en de dader de nodige individuele zorg te bieden binnen vanuit die gevangenisafdeling en in een later stadium wellicht een forensische zorg setting. In deze periode volgen de veelplegers binnen een ISD-inrichting een intensief re-integratieprogramma. Dit werkt: de recidive onder stelselmatige daders na afloop van een ISD-maatregel neemt aantoonbaar af.
Voor wie is de ISD-maatregel?
De maatregel kan opgelegd worden aan zowel volwassen mannen als vrouwen, aan personen met verslavingsproblematiek, psychische problematiek of persoonlijkheidsproblematiek. Bij een overgroot deel van de doelgroep is sprake van (gecombineerde)problematiek. Ook vreemdelingen, die geen rechtmatig verblijf in Nederland hebben en feitelijk niet uitzetbaar of moeilijk uitzetbaar zijn, kunnen de ISD-maatregel opgelegd krijgen. Dit noemen we ISD-VRIS’ers. Daarnaast kunnen ISD’ers ook een PPC-indicatie krijgen. Ze verblijven dan op een Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) en krijgen dan zorg gelijk aan alle anderen die op een PPC verblijven.
De ISD-maatregel heeft twee fases: intramuraal en extramuraal
In de intramurale fase verblijft iemand op de ISD-afdeling van de gevangenis. Daar krijgt hij structuur, begeleiding en behandeling. Het doel is om tot rust te komen en te werken aan problemen.
In de extramurale fase verblijft iemand (deels) buiten de inrichting. Bijvoorbeeld in een zorginstelling of begeleid wonen. Hij krijgt meer vrijheid, maar ook begeleiding. Het doel is om weer mee te doen in de samenleving op het gebied van wonen en werken.
Er is geen vaste tijdsduur te verbinden aan de intramurale of extramurale fase, aangezien dit afhankelijk is van verschillende factoren (bijvoorbeeld wachtlijsten) en omdat het traject persoonlijk op de ISD’er wordt afgestemd.
Wie werkt er op een ISD-afdeling?
Om veelplegers succesvol te re-integreren in de maatschappij is het belangrijk dat we uitgaan van wat iemand wél kan. Samenwerking met zorginstellingen en bijvoorbeeld de schuldhulpverlening is daarbij erg belangrijk. Waar nodig wordt ondersteuning geboden bij problemen op het gebied van ID, inkomen, schulden, huisvesting en zorg. Het succes van ISD staat of valt met het creëren van een motiverende omgeving. Een juiste behandeling en ook een juiste bejegening en aanpak zijn van groot belang. Dat vraagt veel van onze medewerkers. Op een ISD-afdeling werken daarom alleen zorg- en behandelingswerkers, die speciaal zijn opgeleid voor deze aanpak.