Justitiabelen met forensische zorg

Forensische zorg in de praktijk, zorg en beveiliging en forensische zorgtitels

Meer informatie over onder meer forensische zorg in de praktijk, zorg en beveiliging en forensische zorgtitels vindt u op de website over forensische zorg . Tevens zijn op deze website onder meer de volgende documenten te lezen:

• Algemeen informatieblad forensische zorg;
• Infographic tbs.

Meer veiligheid door minder recidive

Het doel van forensische zorg is het voorkomen van recidive. Dat wil zeggen dat men de kans dat iemand na forensische zorg opnieuw een strafbare handeling pleegt wil verkleinen. De forensische zorg is erop gericht de maatschappelijke veiligheid te vergroten en doet dit door patiënten te behandelen en begeleiden zodat zij weer kunnen functioneren in de maatschappij.

Voor wie en waarom

Forensische zorg is voor mensen met een psychische of psychiatrische stoornis die een strafbaar feit hebben gepleegd en bij wie het risico hoog is dat zij opnieuw een strafbaar feit gaan plegen. Een rechter kan dan een justitiabele veroordelen tot het ondergaan van zorg.

De psychiatrische problematiek van justitiabelen die in aanmerking komen voor forensische zorg is divers. Sommige justitiabelen lijden aan meerdere psychiatrische stoornissen. Een groot aantal justitiabelen is verslaafd aan drugs en/of alcohol; een verslaving verergert vaak de symptomen van een psychische stoornis. In de forensische zorg worden ook justitiabelen met een verstandelijke beperking behandeld. Deze mensen komen ook in aanmerking voor forensische zorg als strafbare feiten zijn gepleegd waaraan een psychiatrische stoornis, verslaving en/of verstandelijke beperking ten grondslag ligt.

Er zijn drie hoofdgroepen die forensische zorg (kunnen) ontvangen:

1. verdachten of veroordeelden
2. gedetineerden inclusief preventief gehechten
3. personen met een tbs-maatregel.

Personen die zijn veroordeeld in het kader van het jeugdstrafrecht, zoals de PIJ-maatregel, vallen niet onder de forensische zorg.

In Nederland bepaalt de rechter of zorg een onderdeel wordt van het strafrechtelijke kader. De enige uitzonderingen hierop zijn: zorg tijdens detentie, verdiepingsdiagnostiek en voorgenomen indicatiestelling. Om een goed onderbouwd vonnis te kunnen wijzen, worden eerst alle omstandigheden van een verdachte en het gepleegde misdrijf onderzocht. Als dat is gebeurd, vindt eventuele veroordeling plaats, waarbij de rechter een zorgtitel kan opleggen. Daarna wordt gekeken in welke instelling iemand moet worden geplaatst om zorg te kunnen ontvangen. Het uiteindelijke doel van de behandeling is een veilige terugkeer in de maatschappij.

Passant

Een rechter heeft bepaald dat iemand een misdrijf heeft gepleegd waar minimaal vier jaar gevangenisstraf op staat en ten tijde van het misdrijf lijdende was aan een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens. Hierdoor moet hij of zij behandeld worden in een TBS-kliniek. Er is op dit moment een tekort aan plekken in TBS-klinieken. Hierdoor moeten veroordeelden (vaak na het verstrijken van de detentieduur) langer wachten voordat ze daadwerkelijk kunnen worden opgenomen. Zolang er geen plaats is in een TBS-kliniek, verblijven deze veroordeelden in een penitentiaire inrichting (PI) (vaak in een Penitentiair Psychiatrisch Centrum). Tijdens dit verblijf in de PI hebben ze de status van 'passant'. Als de passant langer dan een bepaalde periode (meestal 4 maanden) wacht op plaatsing in een TBS-kliniek, heeft hij of zij recht op een passantenvergoeding.

Passantenvergoeding
De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) maakt standaardbedragen, waaronder ook de passantenvergoeding, kenbaar op zijn website. TBS passanten ontvangen na vier maanden een vergoeding van €250,- per maand. Vanaf de zevende maand bedraagt de vergoeding €375,- waarbij dit bedrag telkens na het verstrijken van een periode van drie maanden van voortgezet verblijf in de PI wordt verhoogd met een bedrag van €150,- per maand.