Verlof

Een goede terugkeer in de samenleving na een straf of maatregel gaat niet vanzelf. Om gedetineerden in een penitentiaire inrichting (PI), jongeren in een justitiële jeugdinrichting (JJI) en tbs-gestelden in een forensisch psychiatrisch centrum (FPC) alvast voor te bereiden op die terugkeer kunnen zij verlof krijgen.

Door tijdelijk buiten de inrichting te verblijven, kan een justitiabele oefenen met nieuwe vrijheden en zijn re-integratie regelen. Vrijheden die stap voor stap kunnen worden uitgebreid.

Wanneer, hoe lang en onder welke voorwaarden een justitiabele verlof kan krijgen, hangt af van de soort inrichting waar de justitiabele verblijft. Bij de beslissing over verlof speelt ook een rol hoe de eventuele vorige verloven zijn verlopen. En in welke fase van de straf of maatregel de justitiabele zich bevindt. Een justitiabele vraagt zelf aan bij de directeur van de eigen inrichting. Dit kan ook een wettelijke verzorger voor hem doen.

Verlof als recht tijdens detentie of onderdeel van behandeling?

Verlof is een belangrijk onderdeel van de detentie en de behandeling van gedetineerden in een PI en jongeren in een JJI. Voor deze justitiabelen is na verloop van tijd in detentie het verlof een recht.

Bij justitiabelen die een straf én een tbs-maatregel hebben gekregen, ligt dat anders ligt dat anders. Tijdens de straf die zij uitzitten, krijgen zij geen verlof. De tbs die daarna volgt is bedoeld om de maatschappij te beveiligen. Tijdens de maatregel worden tbs-gestelden behandeld en wordt er gewerkt aan een veilige terugkeer in de maatschappij.

Verlof is in dit geval geen wettelijk recht, maar wel een belangrijk onderdeel van de behandeling en resocialisatie. Tijdens het verlof kan een patiënt nieuwe vaardigheden en ander gedrag in de praktijk brengen. Zo kan het effect van de behandeling worden getoetst.

Voorwaarden aan verlof

Aan ieder verlof kunnen voorwaarden worden gesteld. Dit kan gaan om voorwaarden aan het gedrag van de justitiabele, bijvoorbeeld geen verdovende middelen gebruiken. Of voorwaarden gericht op controle en veiligheid, zoals het dragen van een enkelband tijdens verlof. Ook kan een locatieverbod als voorwaarde aan het verlof worden gesteld in het belang van de slachtoffers of nabestaanden. Per verlof wordt bekeken welke voorwaarden nodig en passend zijn.

Algemeen verlof

Een justitiabele kan dit aanvragen in het laatste jaar van zijn detentie als hij 1/3e van zijn straf heeft uitgezeten en het strafrestant nog minstens 3 maanden is.

Incidenteel verlof

Naast gepland verlof kan iedere justitiabele incidenteel verlof aanvragen voor bepaalde (onverwachte) gebeurtenissen van persoonlijke aard. Bijvoorbeeld voor de uitvaart van een familielid, kraambezoek aan het pasgeboren kind van een levenspartner of een medische afspraak in het ziekenhuis. Als het nodig is, vindt het verlof plaats onder begeleiding of met bewaking en bijvoorbeeld met handboeien.

Strafonderbreking

Dit is incidenteel verlof voor een langere periode.